Monda Asembleo Socia (MAS)

KONSCIU 36

Afrika Centro Esperantista — 2008-07-02T21:36:54Z

=================================

K O N S C I U

=================================

Numero 36 02/07/08

Informilo por enprofundiĝi en

la E-movadon Afrikan

Redaktas : Liberesko

=================================

"Mi havu konstantan laboron, antaŭ ol edziniĝi. Tiel, kiam mia edzo ne plu havos la rimedon por finance prizorgi nian familion, mi povos ion fari, ke niaj gefiloj ne havu problemon", diris la fraŭlino Kodabla. Tuj reagis apudestante virino :

"Kion vi diras, tio estas bona, sed vi forgesas, ke vi heredos la posedaĵojn de via edzo". Devis longdaŭri konversacio ? Ni sekvu !

Eble vi ne bone sekvis min. Mi diris, kiam mia edzo ne plu havos la rimedojn. Mi ne parolis pri lia morto, ĉar mi ne scias, kiu inter ni mortos unua.

Tamen, ne pensu tion. Ĉiam la edzoj prizorgas la familion, kaj ĉiam mortas unuaj lasante la posedaĵojn al la edzino.

Ĉu tio estas vera ? Eĉ se la edzo mortos unua, ĉu vi forgesas, ke ni estas en Afriko kaj la parencoj de la edzo akaparas la bienojn de la mortinto. Eĉ kiam li vivas, parencoj ĉiam envias la edzinon, ke ŝi tro profitas de la riĉaĵo de la edzo. Ne, mi havu konstantan laboron, antaŭ ol edziniĝi.

Memoru, ke vi jam estas 30-jara. Jam nun edziniĝu, kaj via edzo ĉion faros por vi. Ĉu vi ne konas mian situacion ? Jam pli ol dudek jarojn mi estas edzino, kaj ĉio iras bone. Mia edzo bone prizorgas min, kaj mi certas, ke li mortos antaŭ ol mi, kaj mi heredos liajn bienojn.

Se tiam liaj parencoj ĉion prenos, kion vi faros ?

- Mi apelacios al juĝistoj.

Bone ! La tribunalo povos helpi vin rehavi la aferojn, sed vi forgesas la nigran potencon de afrikanoj. Ĉu vi scias, ke multaj virinoj jam mortis pro tio. Mi havu konstantan laboron antaŭ ol edziniĝi. Tiel, kiam tiaj problemoj aperos, mi uzos proprajn rimedojn, kiujn neniu forprenos de mi.

Hmmm, ŝajnas, ke vi pravas. Ĉu vi konas la virinojn Aua kaj Tilo ?

Jes, la unua estas surstratulo, dum la dua, komercistino.

Ĉu vi scias, ke Aua estis tre riĉa, tiam profitante de la riĉaĵoj de sia edzo. Ŝi respektis neniun, ĉar ŝi pensis havi ĉion je sia dispono. Ŝi estis tre avara kaj aroganta, nur ĉar ŝi ĉiel uzas la monon kaj potencon de sia edzo, tiam ministro. Tilo estas ŝtatoficistino sen propra domo. Ŝi vivis sobran vivon kun sia edzo, kaj ĉiam finance kontribuadis en la prizorgo de la familio. La edzo de Aua estis eksigita, kaj pro honto forlasis la landon kaj nun vivas en la naturo en iu loko, kiun neniu scias. La vivo fariĝis malfacila al Aua. Jes, estas malfacile ĉion rakonti.

Kaj Tilo ?

Ŝi nun estas pensiulo. Ŝia edzo mortis antaŭ 10 jaroj. Nun ŝi havas propran komercon kaj rifuzas re-edziniĝi. Ŝi vivas tre bone, kaj ŝiaj gefiloj bone progresas en la vivo.

Nun, ĉu vi komprenas, ke mi pravas ? Ni devas kalkuli je niaj propraj fortoj. Nur tiel ni evitos multajn problemojn en la vivo.

Ni atentu ! Ĉu la fraŭlino Kodabla ne pravas ? Ŝi preferas esti dumviva fraŭlino memstara ol dependi tute de iu. Tio estas tre grava por nia vivo. Eĉ se ni dependas de iu, ni ĉion faros por havi nian forton, ke iam ni povos prizorgi nin mem. Tion farante, ni pruvos al tiu, de kiu ni dependas, ke ankaŭ ni kapablas ion fari, kaj certe li respektos nin. Sed se ni blinde sekvas la homojn, pensas per iliaj kapoj, alvenos momento, kiam ili forlasos nin, kaj tiam kiaj ni fariĝos ? Respondo al tiu problemoj ekzistas multaj en nia vivo, kaj ankaŭ nia movado Esperanta ofertas tiajn. Ĉu Afriko estas escepto ? Vidu, du afrikaj centroj troviĝas en Afriko.

1- Afrika Centro Esperantista

Luktante por sia sendependeco, esperantistoj togolandaj starigis la Afrikan Centron Esperantistan (ACE) fine de 2005 en Lome, la ĉefurbo Togolanda. De tiam ĝis nun ĝi iras sian vojon per siaj propraj rimedoj, kaj ĝis nun pluiras kaj pligrandigas ĝiajn alojn. Ĝiaj iniciatinoj rifuzis diktojn de eksterafrikaj esperantistoj, kaj elektis la liberecon. Tiam aliaj afrikaj esperantistoj alianciĝis kun tiuj eksteraj Esperantistoj. Jes, samkontinentanoj ĉiel sabotis la agadon de ACE tra la mondo. Intertempe alia afrika centro estas starigita en Benino, kie jam estas Afrika Oficejo de Renato COSETTI kaj Osmo BULLER. Ĉu Ao kaj ACM nun kunlaboras en Benino ?

2- Afrika Centro Mondcivitana (ACM)

Gerhard Hirŝmann vizitis Beninon en 2007, kaj rifuzis viziti Instituton Zamenhof kie sidejas ACE. Certe ankaŭ la direktoro de Afrika Centro Mondcivitana tion aprobis tiam. Kaj hodiaŭ, ĉu tiu germano vizitos ACM ? Ĉu la direktoro de ACE pluestas la komisiito de UEA pri Afrika Oficejo ? Ĉu li pluestas estrarano de TEJO pri landa agado ? Ĉu li kunlaboras en la afrika komisiono de UEA ? Jen tiom da demandoj, kiuj pensigu nin afrikanojn. Kiuj partoprenos la ILEI-Konferencon en Beninon, tiuj spertos mem.

NI KONSCIIĜU

Vidu kio okazis :

Malpermeso de Francois HOUNSOUNOU (Beninano) al afrikanoj rilati kun ACE. Plie, li diris, ke GBEGLO Koffi petu pardonon al UEA pro sia rilato kun Giorgio Silfer. Li partoprenis UKon 2006 kaj tiam oni portis eldonaĵojn de ACE al la afrika budo. S-ro François forpuŝis la dokumentojn, dirante al eksterafrika esperantisto :"Ho ne ! Ne alportu tiujn ĉi dokumentojn tien ĉi".

Rifuzo de Burundianoj sekvi la esperantologian seminarion de la Esperanta Civito en Buĵumbura. Unu el la partoprenintoj, s-ro Eric NSABIYUMVA, utiligis siajn konojn akiritajn dum la Esperanlogia seminario por gvidi kurson dum la seminario maltrafita de Margaretha en marto 2008, kaj estraranoj de ANEN gratulis lin pri ties konoj. Decas aldoni, ke al burundianoj oni rifuzis la partoprenon en tiu ĉi seminario marta.

La vicprezidantino de ILEI, s-ino Zsofia KOROKY senvualigis gravan krizon ene de ILEI. Fakte, tute ne temas pri krizo nun okazanta sed pri malbona organizado de la ligo, kaj nun, kiam ŝi enprofundiĝas en ILEI-aferon, ŝi rimarkas tion. Ŝi estis en Benino en februaro 2007 por organizi seminarion, partoprenis konferencon de Kembriĝo en aprilo 2008 pri la ekzamenoj laŭ la normoj de ALTE (Asocio de LingvoTestitoj en Eŭropo) kaj aŭtoris artikolon en la revuo Esperanto pri ILEI-konferenco baldaŭ okazonta en Benino. Ĉu ŝi partoprenos tiu ĉi konferencon ?

Estimataj samkontinentanoj,

Ĉu ni ne povas konduti kiel Zsofia ? Post la seminario en Benino, Zsofia asertis, ke ĉio iris bone. Certas, ke nun ŝi havos alian opionon. Ni gratulu ŝin pro ties kuraĝo. Kion atendas afrikanoj por havi tian kuraĝon kaj senvualigi la krizon, kiu skuas la afrikan agadon ekde 2006, kiam Renato CORSETTI kaj Osmo BULLER translokis la literduon AO de Togolando al Benino ? Tiam s-ro François HOUNSOUNOU blinde sekvis ilin, kaj ege helpis ilin en tiu ĉi afero. Hodiaŭ ĉu li plufaras tion ? Gvidantoj de UEA ne plu subtenas lin. Kial ? Eble oni finfine trovas en li iun malsinceran kaj tro sekveman, kiu facile partoprenas en agado kontraŭ samhomoj. Tamen ni afrikanoj, ne forĵetu lin. Kion ni faru, tio estas kompreni lin kaj aliajn afrikanojn, kiuj tiel agadas.

Kiom da monrimedoj ni havas, tiom sufiĉas, ke ni organizu ion utilan por Afrika Agado. Ni pensas, ke ni povas nenion fari per nia nepagipoveco, kaj tiel ni persekutas kelkajn eŭrojn por forgesi nian homan dignon. Ne, ne plu estu tiel, karaj geamikoj. Kunlaboru kun ĉiuj viaj samlandanoj en la progresigo de Esperanto en via lando. Tute ne ekskludu iujn, sekvante postulojn de Renato CORSETTI. Vi vidas mem kiel oni traktas s-ron HOUNSOUNOU François. Tiel oni traktos ankaŭ vin, se vi iras tian vojon. Kaj kie estas nun s-ro GBEGLO Koffi ? Ĉu li ne plu zorgas pri sia laboro ? Kiel Zsofia, li jam senvualigis la fuŝajn laborojn fare de UEA-respondeculoj kaj nun plu malkaŝas ilin, ke UEA bone fartu. Tre sukcesas ACE, kies administranto li estas. Kio fariĝas Afrika Agado sen la laboroj de ACE ? Ĉu oni konus ĝin tra la mondo ? Ni danku ACE, kiu estas je ĉies dispono por la progresigo de Esperanto.

NI KALKULU JE NIAJ PROPRAJ FORTOJ, PER KIUJ NI FARU TION, KION ILI EBLIGAS AL NI ATINGI.

La EU-sankcioj kontraŭ Irano pligrandigas la militdanĝeron

Tobias PFLÜGER — 2008-06-24T20:16:29Z

Lundon, la 23-an de junio, la EU-ministrokonsilio pliakrigis la sankciojn kontraŭ Irano : La bonhavojn de la plej granda irana banko, la banko Melli, estis blokitaj kaj la listo de tiaj irananoj, kiuj ne rajtas envojaĝi en Eŭropon, pliampleksigita.

Pri tio deklaras Tobias Pflüger, reprezentanto de la frakcio Maldekstro GUE/NGL en la Iran-delegacio de la Eŭropa Parlamento :

La reaj EU-sankcioj estas pliaj paŝoj sur la spiralo de reciproka pliakriĝo kontraŭ Irano. La danĝero, ke fine de tiu pliakriĝo staras plia milito, konsiderendas tre serioze.

La fakto ke la Ĉefo de la Internacia Atomenergi-Oficejo (IAEO) Mohamed el-Baradei, avertas insiste antaŭ milito kontraŭ Irano, montras la alarman situacion. Lia averto okazis post raporto de la New York Times, kiu raportis pri israela aerforta manovro en Kreto (en la EU-lando Grekio), dum kiu oni ŝajne ekzercis atakon al Irano.

La milit-averton de El-Baradei mi eksplicite dividas. La disputo pri la irana atomprogramo ne solveblas per sankcioj kaj agitado de sabroj.

Kiel reprezentanto en la Iran-delegacio de la Eŭropa Parlamento mi vizitis kune kun ceteraj EU-delegitoj en decembro Iranon kaj tie havis ankaŭ multajn kontaktojn kun la vigla civilsocia opozicio. La delegacio taksis unuanime ke pliakrigo de la sankcioj malfortigus ĝuste tiun civilsocian opozicion kaj stabiligus la nunan iranan registaron. Ankaŭ la iama registar-konsilisto de Ĥatami, Said Lailas, konfirmis tiun pritakson antaŭ la konkreta fono de la sankcioj kontraŭ la banko Melli. La sankcioj kontraŭ Irano estas malĝustaj kaj kontraŭefikaj.

Estas absolute malkredinda, kiam EU-ŝtatoj, kiuj disponas mem pri multnombraj atomarmiloj aŭ faras uran-pliriĉigon, kondutas ĉi tie kiel „puruloj”. Ankaŭ la EU mem estas ĉi tie ne kredinda, des pli ke Robert Cooper, konsilisto de Javier Solana, konsideris publike la unuan uzadon de atomarmiloj ebla.

Kaj la EU-triopo, Germanio, Francio, Britio, kaj ankaŭ Usono faras ĉiuj industrinivelan uran-pliriĉigon. En la kazo de Germanio tio okazas grandskale en Gronau en la fabriko Urenco. Kaj ĉiuj kiuj volas trudi kondiĉojn al Irano, laboras mem per armiltaŭga urano. En la kazo de Germanio tio okazas en la esplorreaktoro Garching ĉe Munkeno.

Laŭ mi, ĉia atomarmilo kaj ĉia atomcentralo estas malbona. Ni postulas la fermon de ĉiuj atomcentraloj kaj la neniigon de ĉiuj atomarmiloj. Por la malebligo de milita uzo de atomenergio kompetentas la Internacia Atomenergi-Orgnizaĵo, IAEO.

Unua paŝo estus la tuja retiro de la atomarmiloj el la armetendaro Büchel en la Ejfel-montaro. Kiel montriĝis nun, la usonaj atomarmiloj estas stoke tenataj en Germanio en katastrofaj kondiĉoj. Mi subtenas la protest-agojn de la pac- kaj kontraŭmilit-movado la 30-an de aŭgusto en Büchel.

Tobias PFLÜGER.

Judith Demba

Liga oficejo de Tobias Pflüger, MdEP

en la Germana Parlamento (Deutscher Bundestag)

Unter den Linden 50

10117 Berlino

telefono 030/22771407

fakso 030/2277 6819

Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, Monda Asembleo Socia (MAS)

Letero de la bolivia prezidanto Evo Morales

Evo MORALES — 2008-06-17T17:05:30Z

Ĝis fine de la Dua Mondmilito, Eŭropo estis kontinento de elmigrado. Dekoj da milionoj de eŭropanoj iris al Ameriko, kiel koloniistoj, fuĝante pro malsato, financaj krizoj, militoj aŭ pro la eŭropaj totalismaj reĝimoj kaj la persekutado de etnaj malplimultoj.

Hodiaŭ mi observas kun zorgo la traktadon de la tielnomata „Forŝovo-direktivo”. Tiu teksto, validigita la 5-an de junio de la ministroj pri internaj aferoj de la 27 landoj de la Eŭropa Unio, estas voĉdonota la 18-an de junio en la Eŭropa Parlamento. Mi certas, ke ĝi draste akrigos la kondiĉojn por aresto kaj elpelo de senpaperaj migrantoj, egale kiom longe ili jam troviĝas en la eŭropaj landoj kaj senkonsidere ilian laborsituacion, iliajn familiajn rilatojn, ilian integriĝovolon kaj iliajn integriĝajn progresojn.

En la landojn de Latinameriko kaj al Nordameriko la eŭropanoj iris amase, sen vizoj kaj sen kondiĉoj, kiujn faris al ili la instancoj. Ili estis ĉiam bonvenaj kaj ili estas daŭre tiaj en niaj landoj de la amerika kontinento, kiuj tiam akceptis la ekonomian mizeron de Eŭropo kaj ties politikajn krizojn. Ili venis al nia kontinento por ekspluati riĉaĵojn kaj sendi ilin al Eŭropo, kaj tio havis altan prezon por la indiĝenaj loĝantaroj de Ameriko, kiel en la kazo de nia Cerro Rico (Riĉa Monto) de Potosí kaj de ties famaj arĝentminejoj, kiuj liveris al la eŭropa kontinento ekde la 16-a ĝis la 19-a jarcento materialon por moneroj. La persono, la havaĵoj kaj la rajtoj de la eŭropaj migrintoj estis ĉiam respektataj.

Hodiaŭ la Eŭropa Unio estas la ĉefa celo de la mondaj migrantoj, pro sia pozitiva reputacio kiel zono de prospero kaj de publikaj liberecoj. La granda plimulto de la migrantoj venas en la EU, por kontribui al tiu prospero, ne por servi sin je ĝi. Ili okupiĝas pri publikaj laboroj, ĉe konstruejo, en la personaj servoj kaj en malsanulejoj, kiujn la eŭropanoj ne povas aŭ ne volas plenumi. Ili kontribuas al la demografia vigleco de la eŭropa kontinento, al konservo de la rilato inter aktivaj kaj pasivaj laborfortoj kiun ebligas ĝiaj larĝanimaj sociaj sistemoj, kaj vigligas la internan merkaton kaj la socian kuntenon. La migrantoj konsistigas solvon por la demografiaj kaj financaj problemoj de la EU.

Por ni niaj migrantoj konsistigas helpon por disvolvado, kiun la eŭropanoj ne donas al ni - ĉar ja nur malmultaj landoj fakte atingas la minimuman celon de 0,7 % de sia MEP por disvolvohelpo. Latinameriko ricevis en 2006 68 miliardojn da dolaroj de montranskontigoj de migrintoj, tio estas pli ol la tutaĵo de la eksterlandaj investoj en niaj landoj. En la tuta mondo tiaj transkontigoj atingas 300 miliardojn da dolaroj, ili estas pli ol la 104 miliardoj da dolaroj pagataj kiel disvolvohelpo. Mia propra lando, Bolivio, ricevis pli ol 10 % de sia MEP kiel transkontigoj de migrantoj (1,1 miliardon da dolaroj) aŭ trionon da nia jara gaseksporto.

Tio signifas ke la migrantaj fluoj estas avantaĝo precipe por la eŭropanoj kaj nur marĝene por la Tria Mondo, ĉar ni perdas milionojn da niaj kvalifikitaj laborfortoj, en kiujn niaj ŝtatoj, kvankam ili estas malriĉaj, iel aŭ alie investis homajn kaj financajn resursojn.

Bedaŭrinde la „Forŝovo-direktivo” komplikigas tiun realon en timiga maniero. Se ni eliras el tio ke ĉiu ŝtato aŭ ŝtataro povas en plena suvereneco difini sian migradpolitikon, ni ne povas akcepti ke oni rifuzas al niaj civitanoj kaj latinamerikaj fratoj la bazajn homrajtojn. La „Forŝovodirektivo” permesas la enprizonigon de senpaperaj migrantoj ĝis 18 monatoj antaŭ ilia elpelo aŭ ilian „forigon”, kiel laŭvortas la termino de la direktivo. 18 monatoj ! Sen juĝo kaj justo ! Tia, kia la koncepto de la direktivo estas hodiaŭ, ĝi senambigue rompas la artikolojn 2,3,5,6,7,8 kaj 9 de la Universala Deklaro de la Homrajtoj de 1948.

Detale la Artikolo 13 de tiu deklaro dirass :

”1. Ĉiu havas la rajton moviĝi ene de ŝtato kaj libere elekti sian restadlokon.

2. Ĉiu havas la rajton forlasi ĉiun landon, inkluzive la sian, kaj reveni en sian landon.”

Kaj kio estas plej malbone : ekzistas la ebleco enfermi familiajn patrinojn kaj neplenkreskulojn, sen konsideri ilian familian aŭ lernejan situacion, en tiujn internigejojn, en kiuj, kiel ni scias, okazas deprimoj, malsatstrikoj, memmortigoj. Kiel ni povas, sen reagi al tio, akcepti ke senpaperaj kuncivitanoj kaj latinamerikaj fratoj, de kiuj la granda plimulto jam de jaroj tie laboris kaj integriĝis, estas enfermitaj en koncentrejoj ? Je kies flanko estas hodiaŭ la devo de humana enmiksiĝo ? Kie estas la „moviĝlibereco” ?, la protekto kontraŭ arbitra aresto ?

Paralele al tio, la Eŭropa Unio provas konvinki la Andan Komunumon de Nacioj (Bolivio, Kolombio, Ekvadoro kaj Peruo) pri tio ke ĝi subskribu „asociigan interkonsenton”, kiu entenas kiel sian trian pilieron traktaton pri liberkomerco kun samaj eco kaj enhavo kian trudas Usono. Ni staras sub intensa premo de la Eŭropa Komisiono akcepti kondiĉojn de kompleta liberaligo en komerco, en la financaj servoj, ĉe intelekta proprieto kaj en niaj publikaj servoj. Krome oni premas nin, sub preteksto de „jura protekto” pro la ŝtatigo de akvo, gaso kaj telekomunikado, kiun ni realigis okaze de la Internacia Tago de la Laboruloj. Mi demandas tiuokaze : Kie estas la „jura sekureco” por niaj virinoj, niaj junuloj, infanoj kaj laboruloj, kiuj serĉas pli bonajn perspektivojn en Eŭropo ? Subteni la liberecon de la var-movoj kaj de la financcirkulado, dum ni vidas aliflanke senjuĝan malliberigon por niaj fratoj kiuj provas libere moviĝi... Tio signifas nei la bazojn de libereco kaj de demokratiaj rajtoj.

En tiuj cirkonstancoj, se tiu „forŝovo-direktivo” estas decidita, ni staras antaŭ la etika maleblo profundigi la intertraktadon kun la Eŭropa Unio, kaj ni rezervas al ni la rajton fiksi por la eŭropaj civitanoj la samajn vizodevojn kiujn ili trudas al la bolivianoj ekde la 1-a de aprilo 2007, laŭ la diplomatia principo de reciprokeco. Ĝis nun ni ne uzis ĝin, ĉar ni esperis favorajn signoj de la EU.

La mondo, ĝiaj kontinentoj, ĝiaj oceanoj kaj polusoj troviĝas en gravaj ĝeneralaj malfaciloj : la tutmonda varmiĝo, la poluado, la malrapida sed certa finiĝo de la energi-resursoj kaj de la biodiverseco, dum malsato kaj malriĉeco kreskas en ĉiuj landoj kaj malfortigas niajn sociojn. Igi la migrantojn, ĉu kun aŭ sen paperoj, la propekaj kaproj por tiuj problemoj, ne estas solvo. Tio ne kongruas kun la realo. Pri la problemoj de socia kunteniĝo, kiujn suferas Eŭropo, ne kulpas la migrantoj, sed estas la rezulto de la disvolvomodelo trudita de la Nordo kaj kiu detruas la planedon kaj dispecigas la sociojn de la homoj.

Nome de la popolo de Bolivio, de ĉiuj miaj fratoj sur la kontinento kaj en regionoj de la Tero kiel Magrebo kaj la landoj de Afriko mi alvokas la konsciencon de la gvidaj eŭropaj politikistoj kaj deputitoj, la popolojn, civitanojn kaj aktivajn fortojn de Eŭropo, ne decidi la „forŝovo-direktivon”. Tia kia ĝi troviĝas hodiaŭ antaŭ ni, ĝi estas direktivo de la honto. Mi alvokas ankaŭ al la Eŭropa Unio en la venontaj monatoj ellabori migradpolitikon kiu respektas la homrajtojn, kiu ebligas konservi tiun avantaĝan viglecon inter niaj kontinentoj kaj kompensi unufoje por ĉiam la gigantajn historiajn, ekonomiajn kaj ekologiajn ŝuldojn, kiuj la landoj de Eŭropo havas al granda parto de la Tria Mondo, kaj fermi la daŭre malfermajn vejnojn de Latinameriko. Ili devas ne fiaski kun sia „integradpolitiko” kiel ili fiaskis kun sia laŭdire „civiliza misio” en la epoko de la kolonioj.

Akceptu Vi ĉiuj, registaraj reprezentantoj, Membroj de la Eŭropa Parlamento, Compañeras kaj Compañeros, fratajn salutojn el Bolivio. Kaj tute speciale nian solidarecon kun ĉiuj „senpaperuloj”.

Evo MORALES.

Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, Monda Asembleo Socia (MAS)

Koran gratulon al Irlando pro la NE al la Lisbona Traktato - la NE akceptendas de la EU-elitoj

Tobias PFLÜGER — 2008-06-13T14:49:57Z

Tobias Pflüger (DIE LINKE en la Eŭropa Parlamento) :

2008-06-13 15:07

Gazetara komuniko 2008/016

Tubingo, la 13-an de junio 2008

Pri la NE al la Lisbona Traktato ĉe la referendumo en Irlando, Tobias Pflüger (membro de la Eŭropa Parlamento, partio Die Linke), membro de la Ekstera Komisiono (AFET) kaj Kunordiganto de la Maldekstra Frakcio (GUE/NGL) en la Subkomisiono Sekureco kaj Defendo (SEDE) de la Eŭropa Parlamento :

En Irlando la NE al la Lisbona Traktato ĝojige venkis.

Tiun NE mi eksterordinare salutas ! Koran gratulon al Irlando ! Gratulon al la voĉdoninta loĝantaro kaj al la Kampanjo CAEUC (Campaign Against the EU Constitution - Vote No to the Lisbon Treaty) !

Bedaŭrinde nur en Irlando la loĝantaro rajtis voĉdoni pri la Lisbona Traktato, ĉie aliie oni rifuzis referendumojn.

Nun la NE al la Lisbona Traktato estas akceptenda de la EU-elitoj. Ĉar la Lisbona Traktato estas nur malgrave ŝanĝita formo de la malnova Konstitucia Traktato, kiu estis rifuzita en Francio kaj Nederlando, venis nun la tempo por forlasi tiun traktaton. Tiu EU-traktato (Lisbona Traktato aŭ Konstitucia Traktato) estas nun definitive morta, tion devas akcepti ĉiuj (la EU-Konsilio, EU-Komisiono, la diversaj EU-registaroj kaj la plimulto de la Eŭropa Parlamento), kiuj faris kvazaŭ ĝi jam ekvalidus.

Elstara temo en la debato en Irlando pri la Lisbona Traktato estis la kritiko pri la armeigo de la Eŭropa Unio ligita kun la Lisbona Traktato (Memstara EU-arme-buĝeto, Konstanta Strukturita Kunlaborado, densa kunlaborado inter NATO kaj EU, solidarec-klaŭzo, devigo armadi ktp). Ankaŭ pri tio la EU-elitoj devas fine koncedi, ke la kritiko pri armeigo de la EU - speciale en la ankoraŭ neŭtralaj membroŝtatoj - kiel Irlando, sed ankaŭ larĝe trans tio, estas kundividita. Pro tio : Haltigu la transformadon de la EU al milita alianco !

La irlanda NE alportas tute novan situacion en la Eŭropa Unio. La rezulto de la referendumo ne estas katastrofo, kiel oni nun plendas, sed ŝanco ; ĝi malfermas la eblecon por diskutprocezo sub larĝa partopreno de la gecivitanoj en la EU pri la estonteco de tiu Eŭropa Unio. Per tio la vizio de vere demokratia, socie justa kaj paca Eŭropunio refoje ricevas ŝancon.

Telefona kontakto 01747650483

Judith DEMBA

Kontaktoficejo Tobias Pflüger, MdEP

en la Germana Federacia Parlamento (Deutscher Bundestag)

Unter den Linden 50

DE-10117 Berlin

Tel. : (0049) - (0)30/22771407

Fakso : (0049) - (0)30/22776819

Instituto Zamenhof baldaŭ en ekzamenoj

Koffi GBEGLO — 2008-06-13T13:17:24Z

2008-06-12 18:57

Ripetado enuigas, ĉu ne ? Tial ĉi nun ne estus bone diri, ke Instituto Zamenhof ĉiam estas en la unua loko dum la kvin provekzamenoj, per kiuj ĝi pretigas siajn gelernantojn al la ekzamenoj de finstudo en elementa kaj mezgrada niveloj en la eduka sistemo Togolanda. Ĉu estus bone diri, ke gelernantoj de IZo estas en unua loko ankaŭ sur la kampo de la Esperanto-ekzamenoj. Ni vidu !

Instituto Zamenhof malfermis siajn pordojn la 13-an de septembro 2004. En junio 2006 ĝi, unuafoje en la historio, prezentis kandidatojn al la ŝtata ekzameno BEPC pri fino de la studo en mezgrada nivelo. Tiam ĉiuj dudeko da kandidatoj sukcesis : ĉu tio ne estas sukceso je 100 % ? Ni kalkulu kune ! La sekvan jaron, ĝi prezentis tiajn kandidatojn, kaj estis sukceso de pli ol 80 %. En tiu ĉi lerneja jaro 2007-08 IZo prezentos kandidatojn al du ekzamenoj : elementa kaj meza niveloj. Ĝi ja devas ĉion fari por gardi sian rangon. Tial okazis kvin provekzamenoj. Kion IZo povis atingi ?

IZo havas 14 gelernantojn en la lasta klaso de la elementa nivelo. Ĉiuj baldaŭ pasos la ŝtatan ekzamenon pri finstudo en la nivelo. Ili ĵus pasis du provekzamenojn. En ĉiu el ili estas sukceso de 50 %. La ekzamenojn partoprenis 14 lernejoj. En la unua ekzameno, kiu okazis de la 20a ĝis la 22a de aprilo 2008, IZo kaj la lernejo LA PROVIDENCE havis saman poentaron 50% kaj unu el la gelernantoj de IZo okupis la duan rangon. En la dua ekzameno de la 7a ĝis la 9-a de majo 2008 la lernanto de IZo, kiu okupis la unuan rangon, nun rabis la unuan lokon. Nur IZo havis sukceson de 50%, dum la aliaj lernejoj staris inter 0 kaj 33 %. Ĉu same estis ankaŭ por la gelernantoj de la meza nivelo ? Ni vidu !

Estas 28 gelernantoj en la lasta klaso de la mezgrada nivelo. Ĉiuj trapasis la tri provekzamenojn kun siaj kolegoj de aliaj sep lernejoj.

La unuan ekzamenon de ka 16a ĝis la 18a de aprilo 2008 en la lernejo ADODO partoprenis entute 271 kandidatoj. 23 sukcesis, kaj inter ili estis 11 IZo-anoj. La dua ekzameno okazis en la lernejo LA BERGERE de la 20a ĝis la 23a de majo 2008. Ĝin partoprenis 265 gelernantoj el sep gelernantoj. Sukcesis 23 kandidatoj kaj IZo rabis 16 lokojn. La tria ekzameno okazis en Instituto Zamenhof de la 2a ĝis la 4a de junio 2008. Estis entute 397 kandidatoj el 9 lernejoj. Inter la 29 kandidatoj sukcesintaj IZo prenis 10. Decas mencii, ke krom IZo, kiu partoprenis ĉiujn tri ekzamenojn, aliaj lernejoj partoprenis nur unu, dum kvin aliaj, du.

Gepatroj de la gelernantoj de IZo grumbladis, ke la administracio de IZo tro okupas la gelernantojn. Sed, kiam falas la rezultoj de la ekzamenoj, ili ĝojegas. Ĉiuj scias en la kvartalo, ke en IZo oni ege lalborigas la gelernantojn. Espereble tio helpos, ke dum la veraj ekzamenoj IZo ĉiam konservos sian lokon. La ekzameno de la mezgrada nivelo komenciĝos la 17-an de junio, kaj tiu de la elementa nivelo, la 24-an. Ĝis la 15-a de julio 2008 aperos la rezultoj de la ekzamenoj. Espereble IZo ne havos surprizon malagrablan. Kiom ajn malfacilaj estos la testoj de la ekzamenoj IZo havas la certecon, ke ĝi estos inter la unuaj, kio okazas ankaŭ sur la Esperaranto-ekzamenoj.

Ĉe la malfermo de IZo en 2004 ekokazis Esperanto-kurso al la gelernantoj de la unua klaso de la mezgrada nivelo. Tiuj ĉi gelernantoj trapasos sian ŝtatan ekzamenon pri finstudo la 17a de junio 2008. Jam multaj el ili sukcesis en la ekzameno A de TIETo (TIETTI-Instituto de Esperanto en Togolando). En julio 2006 iuj el ili diplomiĝis en la A-nivelo de la ekzamen-skalo en Togolando. Unu jaron poste, dum iliaj posteuloj trapasis A-ekzamenon, iuj el ili trapasis la elementan ekzamenon de UEA/ILEI, dum la aliaj la ekzamenon A2 laŭ KEFR (Komuna Eŭropa Framo de Referenco). Ankaŭ en tiu ĉi jaro okazos diversaj ekzamenoj. Finiĝos la lerneja jaro 2007-08 en la 18-a de julio. Tuj poste gelernantoj de IZo traposos ankaŭ Esperantajn ekzamenojn : elementan kaj mezan de UEA/ILEI kaj A1 ĝis B1 laŭ KEFR.

Kiel oni povas tion vidi, Instituto Zamenhof vere provizas la Togolandan Esperantujon je novaj elementoj, kio aŭguras promesplenan estontecon de la E-movado en tiu lando.

*********************************************

<> en kor' al ni sonas.

Se vi pacience eltenos>>

Zamenhof

*********************************************

La vero ĉiam verdiktas.

*********************************************

Koffi GBEGLO.

RSF, Ménard, AFP kaj ĵurnalista etiko

Jean-Guy ALLARD — 2008-06-07T20:49:10Z

„Kio okazas ĉi tie estas tro grava por ke tio koncernas vin”, lanĉis al Robert Ménard, la estro de Raportistoj sen Limoj (Reporters sans Frontières), sindikata delegito de la franca gazetar-agentejo France-Presse meze de kunveno antaŭ la sidejo de la agentejo en Parizo.

La sceno bone montras la nivelon de malpopulareco atingita en Francio de Robert Ménard kaj RSF inter la gazetaraj laboristoj. La video estis tamen ne montrata de la grandaj francaj komunikiloj ĝis kiam la retejo Rue89 metis ĝin en sian retpaĝon.

La filmo farita dum la manifestacio montras la sindikatan delegiton Patrick Filleux proksimiĝi al Ménard por klarigi al li ke lia ĉeesto ne estas dezirata.

„Sinjoro, vi ne estas invitita al tiu ĉi kunveno”, diras Filleux kun firmeco al la ĝenerala kaj dumviva sekretario de RSF, organizaĵo kiu pretendas defendi la ĵurnalistojn, sed kiu estas konata pro neniam fari tion en franca teritorio.

„Al vi mi parolas”, ripetas al li la delegito. „Mi estas Patrick Filleux, delegito de Aŭtonoma Sindikato de Ĵurnalistoj [1]. Ĉiufoje vi venas por vendi vian salaton. Ĉi tie, estas la afero de Agence France-Presse, kaj ne eblas ia butika alproprigo”.

Poste, en intervjuo kun Rue89, la delegito precizigis : „Dum 32 jaroj mi estis ĉe ĉiuj frontoj, kaj mi neniam vidis ie tiun sinjoron...”

Li aldonis humure : „Ménard kaj la ĵurnalismo, tio estas kiel la religio : mi ne iros prediki en preĝejoj.”

En evidenta maniero, Ménard vizitis la kunvenon de la laboristoj por plibonigi sian bildon en profesio kie jam ne restas al li granda prestiĝo pro siaj multaj aliancoj kun estroj de la franca gazetaro kaj siaj ligoj kun la usonaj informservoj.

La AFP trairas aktuale gravan krizon, dum oni suspektas la politikan povon voli privatigi tiun informagentejon.

De monatoj, la ĵurnalistoj de AFP denuncas ke la reganta partio trudas orientiĝojn kontraŭajn al la profesia etiko.

RSF ĉiam evitis partopreni en tiun nacian debaton, ja fundamentan por la gazetaraj profesiuloj, dum ĝi dediĉas sin al por-usonaj operacioj de enmiksiĝo en diversajn landojn de Latinameriko.

Jean-Guy ALLARD.

Elfrancigita de Vilhelmo Lutermano, MAS

La kontribuo de la DIPLO al la Esperanta ĵurnalismo

Vilhelmo Lutermano — 2008-06-07T19:04:46Z

Karaj kolegoj,

Dum jardeko mi tradukis al Esperanto germanan literaturon, sed, iam en januaro 2002, legante artikolon de la franca monatgazeto de politikaj analizoj, Le Monde diplomatique, venis la momento, en kiu mi diris, kiel iam Berto Breĥto, „Kia epoko, en kiu poemo pri arbo estas preskaŭ krimo, ĉar ĝi signifas silenti pri tiom da fiaĵoj”. Kaj pli fie : la fiaĵoj estis ne nur kovrataj per silento, de la grandaj amaskomunikiloj, sed en granda mezuro eĉ glorataj.

Ĉesis la funkcio de ĵurnalismo, iam konsiderata kiel la „kvara povo” en la ŝtatoj, kiel ia kontraŭpovo kiu kontraŭbalancigas la tri aliajn, la leĝdonan, la plenuman (aŭ „ekzekutan”) kaj la juran. Anstataŭ plenumi tiun funkcion, ĝi fariĝis mensoga helpanto de certa politika tendenco kaj de la super ĝi reganta ekzekutivo. Kaj tio estas nur unu ekzemplo de ĝenerala tendenco, interrompata nur de tempo al tempo de etaj esceptoj. Mi konstatis ke la grandskala ĵurnalismo ne plu ludas sian rolon de korektanto de la tradicie tri demokratiaj povoj.

Komencoj

Do, en januaro 2002 mi tiris el tiu konstato la konsekvencon : mi ĉesis traduki literaturon kaj dediĉis min al tradukado de artikoloj el la franca monatgazeto Le Monde diplomatique, kiujn mi publikigis en mia privata retpaĝo.

Kial ĝuste Le Monde diplomatique ? Ĉar tiu gazeto estas plurrilate altkvalita, kaj en tio unika. Ĝi estas referenca gazeto - ĉiuj ne evidentaj asertoj estas provizataj per fontindikoj. En tio ĝi estas serioza kaj fidinda. La skipo de ĝiaj aktivuloj - ĉiuj redaktistoj kaj laboristoj de la gazeto - estas sendependaj, ili mem „regas” sian gazeton laŭjure, laŭ aparta statuto, unika en la mondo de komerca ĵurnalismo. Kaj la leganto povas malkovri el ĝiaj analizoj ian bazan principon : la vidpunkton, aŭ perspektivon, de la tuta homa socio - kaj ne de ties partaj interesoj. En tiu senco ĝi estas progresema, alternativa. Ne estas hazarde ke respondeculoj ĝuste de tiu gazeto estas ankaŭ la plej aktivaj iniciatintoj de la Monda Socia Forumo, kiu unue okazis en la brazila Portalegro. Kaj mi eĉ ne menciu la altkvalitan prezentiĝon de la gazeto, kiu en la reto ja ne povas same efiki.

Post kelkaj monatoj da tia laboro, mi petis la parizan redaktejon de la gazeto pri formala permeso traduki ĝiajn artikolojn. Miaj argumentoj estis interalie, ke la Esperantistaro parolas senescepte ankaŭ alian lingvon - ofte iun kiun la franca eldono aŭ iu ĝiaj alilingvaj versioj ne kovras - kaj ke la Esperantistoj estas plej ofte tre efikaj opini-obligantoj en sia nacilingva medio, en kiu ili povas disvastigi la enhavojn kiujn ili ricevis el Esperantlingva versio de la DIPLO. Sed mi eĉ ne bezonis argumenti, ili tuj respondis, ke ili jam pensis pri Esperanta eldono, ke ili do ne nur ili permesas tion, sed eĉ volas fari kontrakton kun mi pri regula tradukado. Tiun kontrakton ni efektive subskribis en septembro 2002, la tiama direktoro de Le Monde diplomatique Ignacio Ramonet kaj mi kiel prezidanto de la Unesko-Grupo Narbonia kaj nome de tiu. La kontrakto temas, krom pri juraj aferoj, pri nia devo aperigi ĉiumonate almenaŭ la ĉefartikolon, dum ni estas liberaj pri la ceteraj tekstoj, kaj pri nia rajto enmeti dudek elcentojn da artikoloj aliaj ol devenaj de la „gepatra domo”. Krome, la pariza eldonejo disponigas al sia Esperanta versio apartan retpaĝon.

Kiel okazis tiom Esperant-favora sinteno de la redaktejo de tiel mondfame konata altkvalita gazeto ? La redaktejo strebis jam dekomence havi kiom eble plej da alilingvaj eldonoj. Unu el la redaktistoj, kiu mem ne estas Esperantisto, iam proponis ankaŭ Esperanton, kaj mallonge post tio venis mia peto pri tradukpermeso. Do, mi venis ĝuste en la bona momento sur preparitan terenon ! Tamen ne eblas konkludi el tio ke la tuta redaktejo de la pariza gazeto estas favora al Espranto. Ekz-e unu el la redaktistoj, pleje konata interalie pro siaj aktivaj iniciatoj pri la Mondaj Sociaj Forumoj, Bernard Cassen, ja konscias pri la lingva problemo, sed li konstante proponas sian propran solvon, en artikoloj al kiuj sufiĉe multaj Esperantistoj reagis, interalie Klaŭdjo Piron - tre bedaŭrinde lastfoje.

Post oficialigo de Le Monde diplomatique en Esperanto iom post iom aliĝis pluraj tradukistoj, kiuj tradukas ĉefe el la franca, sed ankaŭ el aliaj lingvoj. Tradukadoj el aliaj lingvoj estas ja dezirindaj, ĉar certa kvanto de artikoloj estas originale verkita en aliaj lingvoj ol la franca kaj aperas en la franca eldono nur francigite. Por pli da fidelo al ilia originalo estas bone traduki ilin prefere ne el jam tradukita teksto, sed rekte el la originalo. Tiel la redaktejo de nia DIPLO konsistas aktuale interalie el ok tradukistoj, kiuj tamen plej multe tradukas nur okaze aŭ en relative malrapida ritmo. Kiel ni konstatas ĝis nun en ĉiu nia jarraporto, la traduklaboro kuŝas esence sur tro malmultaj ŝultroj, kaj ege dezirindas la alveno de pluraj kunlaborantoj kiuj regule traduku.

Celoj kaj funkciado de la DIPLO

La eldonejo de Le Monde diplomatique en Esperanto estas la Unesko-Grupo Narbonia, kiu havas sian sidejon en Narbonio, do la regiono de Narbono en suda Francio. En tiu asocio membras ĉiuj regulaj redaktistoj tradukistoj de la DIPLO, kiuj kune decidas pri la diversaj funkcioj (ekz-e ĉefredaktisto) kaj eldonprincipoj, lingvouzo ktp.

La DIPLO havas ĉefe jenajn celojn : provizi la Esperantistaron per altkvalita, fidinda alternativa analizo de sociaj kaj politikaj aferoj - kun la espero ke la Esperantistoj disvastigos la analizojn ankaŭ en sia nacilingva medio -, kaj doni al ĝi ankaŭ lingve altkvalitajn tekstojn. Al la ekstera mondo ĝi volas prezenti Esperantlingvan version de ĝenerale jam konata kaj tre alte taksata gazeto, do en tiu senco Esperanto povas profiti la bonan famon de la franca DIPLO.

La ligo kun la „gepatra domo” okazas per regulaj jarkunvenoj de la tielnomataj „internaciaj eldonoj”, prezidataj de s-ro Dominique Vidal, el la direktejo de la pariza gazeto. Ĝis nun partoprenis mi kiel reprezentanto de nia Esperanta DIPLO, ĉi-jare faras tion Jeanne-marie Cash el Tuluzo. Dum tiuj renkontiĝoj la pariza eldonejo prezentas al ni siajn internajn diskutojn kaj decidojn, foje ankaŭ problemojn diskutatajn de ni, kaj ĉiu internacia eldonejo raportas pri la bilanco de sia lastjara agado, do kompreneble ankaŭ ni.

La DIPLO strebas esti lingve altkvalita. Tio signifas, ke ĝi estu modela en pluraj rilatoj. Unue, kaj tio estas ja memkomprenebla, ĝi devas esti kiom eble plej senera ĉiurilate. Krome, pro nia tutmonda legantaro, ĝi devas esti kiom eble plej facile legebla de la Esperantistoj el ĉiuj mondpartoj, ekzemple de francoj kiel de ĉinoj aŭ japanoj. Tio signifas ke ni devas eviti fremdvortojn ĉiam kiam tio eblas, kaj ĝenerale uzi ĉiam la plej oficialan vorton, kiam ni havas la elekton inter pluraj eblecoj. Niaj tekstoj devas esti tiaj ke ili uzeblas kiel materialo en superaj lingvoinstruaj kursoj. Traduki laŭ tiuj principoj ne estas ĉiam facila afero, kaj eĉ pli intensa kaj temporaba laboro estas la kontrollegado de tradukitaj tekstoj.

Interesa estas ankaŭ retejo de la pariza eldonejo kun lingvolerna intenco, kiu prezentas artikolojn en diversaj lingvoj, ĉe kiuj unuopaj sintagmoj estas en du lingvoj apudmetitaj. Unu el la unuaj kaj malmultaj lingvoj estas Esperanto. Tiu retejo, instalita de la franca „gepatra domo”, komencita en 2006 kun kelkaj entuziasmigaj laboroj, ŝajnas nun tamen stagni. Domaĝe, des pli ke tiu laboro estas relative simpla kaj farebla de kiu ajn Esperantisto kaj kiu eĉ ne postulas multan tempon. Jen la retejo : http://langues.mondediplo.net/

Ĉu ni havas sukceson ?

Ĉu ni havas sukceson ? Ja ne mankas gratuloj kaj laŭdoj, sed ĉu eblas mezuri sukceson de reta gazeto ? Nu, estas pluraj kriterioj. La unua estas tiu de aliroj al nia reto. Laŭ la aliroj, ni de la komenco konstante kreskis kaj havas nun ĉiutage proksimume 2.250 „legantojn”.

Sed lastan aŭguston estis instalita ĉe ni nova kalkulilo kiu distingas personajn kaj aŭtomatajn alirojn. Kaj, laŭ tiu nova kaj pli fidinda kalkulo, la personaj aliroj al nia gazeto estas ĉiutage „nur” 450, do nur 20 % de la tutaj aliroj, do monate 13.500. Tamen, eĉ tiu nombro estas sufiĉe alta en Esperantujo. En la rango, starigita de Google pri politikaj kaj sociaj Esperantaj retejoj, nia DIPLO havas de jaroj stabile la unuan rangon antaŭ ekzemple Monato kaj aliaj Esperantaj retaj publikigaĵoj.

Alia kriterio estas la deveno de la aliroj, kiuj estas bone laŭspureblaj. La plimulto de la aliroj venas el la retejo de nia franclingva "patrino", do estas supozeble legantoj de la franclingva versio kiuj malkovris la ekziston de la E-a versio kaj volas scii kia estas tiu ; sed penseblas ankaŭ pri la lingvolerniga paĝo de la franca DIPLO, en kiu troviĝas artikolo(j) kun diverslingvaj sintagmoj, kiuj kondukas al nia retejo. Multaj venas de aliaj E-aj retejoj. Iom surpriza estas certa nombro da vizitantoj (entute 73) el la retejo de la fama usona komerca semajnulo Business Week. Tio venas pro la diskuto tie, antaŭ kelkaj monatoj, pri nia DIPLO kaj pri E-o. Notindas ke kelkaj vizitantoj venas ankaŭ de diverslingvaj Vikipedioj, kiuj el ties artikolo pri Esperanto trovis ligilon al nia DIPLO.

La statistiko de nia DIPLO montras ankaŭ la alir-oftecon de ĉiu unuopa artikolo, do ni povas mezuri la „sukceson” de ĉiu artikolo.

Ĉiu artikolo havas sub si butonon kun la demando „Kion vi pensas pri tiu ĉi artikolo ?”. Ĉe klako al tiu butono malfermiĝas paĝo por enskribi sian komenton. Kelkfoje legantoj uzas tiun eblecon por aldoni sian opinion, kaj plurfoje tiel okazas tie veraj diskutoj.

La "DIPLO" kaj MAS

Cetere, legantoj de la DIPLO, kiuj volas ne nur legi, sed ankaŭ diskuti kaj agi pri sociaj demandoj, fondis en marto 2005 iuspecan etendiĝon de la DIPLO, la pure retan Monda Asembleo Socia (MAS). Pri ĝia etiko sufiĉas ĉi tie mallonge diri, ke MAS referencas la Universalan Deklaron de la Homrajtoj, en ĉiuj ties eroj. Cetere ĝi tradukis la poste sekvintajn deklarojn, kiuj iel detaligas tiun Universalan Deklaracion. Temas ekz-e pri la rajtoj de la infano, kaj plej lastatempe pri la rajtoj de handikapuloj. Ili estas en Esperanto ĉiuj elŝuteblaj el la retejo de MAS.

El ĵurnalisma vidpunkto menciindas, ke ĉiu MAS-ano rajtas publikigi en la retpaĝo de MAS ĉion ajn kion li volas, originale verkitan aŭ tradukitan. Kaj krome, li rajtas eldoni, en la eldonejo de MAS, ankaŭ ĉiajn siajn tekstojn. Tiel jam aperis pluraj libroj : la unua estis reeldono de rakonto „Aline” de la svisfranca verkisto C.F. Ramuz, en traduko de René de Saussure, poste sekvis de Karlo Markso : Salajro, prezo kaj profito, tradukita de mi, Arturo Ŝniclo : Rondo, libro kun kubaj infanrakontoj, Eseo de Koffi Gbeglo pri Esperantujo, kaj en preparo estas libro pri la eŭropaj problemoj „Kien Eŭropo ?”, konsistanta el artikoloj kiuj jam aperis en la DIPLO kaj en la retejo de MAS.

MAS, kune kun la redaktejo de la DIPLO, laŭokaze faras ankaŭ paperajn eldonojn, ekzemple por la Mondaj Sociaj Forumoj. Ĝis nun, tiuj eldonoj okazis en formato pdf, tiel ke oni povas kopii la dosieron en formato A3 aŭ A4. La lasta eldono estas elŝuteblaj el la retpaĝoj de la DIPLO kaj tiu de MAS.

Ni intencas ankaŭ eldoni paperan version en vera gazeta formato por diversaj okazoj.

Aliaj projektoj estas regula eldonado de laŭtemaj artikolaroj, ĉu gazetforme, ĉu libroforme, kiel en la planata eldono de la titolo „Kien Eŭropo ?”. Materialo por tio intertempe abundas.

Alia projekto estas aldoni, almenaŭ al la ĉefartikoloj, parolan formon de la artikolo en sondosiero, utilan por blinduloj, sed ankaŭ por komencantoj.

Mi jam diris dum tiu ĉi kongreso, ke en la diskutlisto de MAS oni proponis kaj diskutas la eventualan subtenon de restarigo de ia Internacia Organizaĵo de Ĵurnalistoj, kiu estu sendependa kaj progresema en la supre dirita senco. Ĝi nome proponas ke tiu organizo akceptu kaj apogu la 11-an punkton de la Manifesto de Portalegro :

„11. Garantii per leĝaro la rajton de la civitanoj je informo kaj la rajton informi : ĉesigante la koncentriĝon de la komunikiloj en gigantajn komunikado-grupojn ; garantiante la aŭtonomecon de la ĵurnalistoj vidalvide la akciulojn ; kaj favorante la neprofitcelan gazetaron, aparte la alternativajn kaj komunumajn komunikilojn. La respekto de tiu rajto implicas la starigon de civitanaj kontraŭpotencoj, aparte en la formo de naciaj kaj internaciaj observejoj de komunikiloj.”

Tiu ĉi punkto koncernas rekte la ĵurnalistojn, kaj laŭ decido de la membrokunveno de lasta merkredo, ĝi troviĝas nun ene de TEĴA, de kiu ni certe ankoraŭ aŭdos pri ĝi. Sed kvankam tiu punkto tuŝas la bazon de vivo kaj laboro de ĵurnalistoj, ĝi kompreneble koncernas ne nur ilin, sed la tutan socion. Estus do des pli dezirinde, se ankaŭ multaj aliaj organizaĵoj, Esperantaj aŭ ne, engaĝiĝus tiudirekte, kaj ni ĵurnalistoj povas efike kontribui al tio. Mi mencias tion por montri ekzemplon de la agado de MAS, kiun vi mem spertis. Se hazarde okazas ke krome iuj el vi sentas sin instigataj, des pli bone ...

Kion povas fari vi

Resume mi ŝatus direkti al vi kelkajn petojn.

Unue : kapti la okazon por uzi la faritan laboron kaj de Le Monde diplomatique en Esperanto kaj de MAS. En ambaŭ vi trovas riĉaĵojn uzindajn en Esperantujo. Uzado signifas ankaŭ ekz-e fari komentojn sub la artikoloj kaj partopreni en eventualaj diskutoj pri ili.

Due : pripensi ĉu vi mem aŭ iu viaj konatoj povus partopreni en la regula traduklaboro de la DIPLO. Tiu laboro kuŝu prefere sur pluraj solidaj ŝultroj. Se okazas io grava al unu el la du plej laboremaj tradukistoj de la DIPLO, tiam, laŭ la nuna stato, la tuta afero ricevus tioman baton ke ĝi eble eĉ pereus. Kaj mi pensas ke valorus la penon de ni ĉiuj malhelpi tion.

Trie : instigi vin mem aŭ iun amikon okupiĝi, per tre malmulta laboro kiun ĉiu Esperantisto kapablas fari, pri la lingvolerna paĝo de la DIPLO. Sufiĉas rigardi tiun retejon kaj sciigi min per retpoŝta mesaĝo pri via kunlaboremo, por ke mi zorgu pri pasvortoj ktp.

Kvare : MAS serĉas kunlaborantojn por helpi en redaktado kaj / aŭ enpaĝigo de jam preta materialo por paperaj eldonoj.

Fine : ĝuu la faritan, faratan kaj farotan laboron de la DIPLO kaj de MAS kaj, se vi sentas emon, ne hezitu partopreni ĝin.

Dankon.

Vilhelmo LUTERMANO.

La laborista Esperanta ĵurnalismo kaj ĝia gazetaro

Dieter ROOKE — 2008-06-07T16:15:45Z

Komence, por ilustri la diskutvekan temon, mi rakontos al vi veran anekdoton :

Por prepariĝi, mi vizitis La Esperanto-bibliotekon C.D.E.L.I. en la svisa urbo La Chaux de Fonds [ Ĉaŭdefono ].

Kiam mi esprimis mian deziron esplori pri la laborista socialista gazetaro kontraste al la burĝa, la estro - Claude Gacond - furioziĝis kaj ruĝiĝis. Li asertis, ke socialistaj gazetoj mensogas, nur la burĝaj estas fidindaj. Dum stalinismo estis persekutataj kaj murditaj supozataj burĝoj, i.a. ankaŭ multaj esperantistoj. Komunistaj E-istoj ne pagis fakturon al SAT - pro tia skismo estis la epoko terurega - plej ĝi suferis pro la doktrino komunisma.

Dum la unua Universala Kongreso kunvenis ne nur poloj kaj rusoj, ne nur angloj kaj francoj , sed supozeble ankaŭ burgoj kaj laboristoj. Ili ĉiuj kolektiĝis sub la verda standardo de l' espero. Ĉion kovris ia sento de harmonio, ia solena emocio de solidareco. En tia etoso estis aprobita la deklaracio pri Esperantismo, ke ĉiu rajtas uzi la lingvon por sia propra celo.

Sed samtempe en ekstera reala mondo en jaro 1905-a estis mortpafitaj senkulpaj manifestaciantoj. Sur placo en Sankta Peterburgo ilin trafis kugloj de cara armeo. En la svisa urbo Ĝenevo tiam estis rifuĝejo por persekutitoj de la cara imperio. Kelkaj el ili alportis lernolibrojn de nia lingvo. La junulo Hektor Hodler kaj lia samurbano Edmond Privat konatiĝis dank' al la komuna ŝatokupo. La knabo Hektor eklernis la lingvon pozanta nuda kiel modelo por sia patro, nuntempe fama pentristo Ferdinand Hodler. Lia biografio ekzempligas, kiel laboristo avance karieras pro eksterordinara talento. La pentraĵoj de Hodler hodiaŭ valoras milionojn da eŭroj .

Dum la dua UK en Ĝenevo, kiun ĉefe organizis la du junuloj Hektor kaj Edmond, jam fondiĝis la unua ruĝula rondo. Sukcese eldoniĝis la periodaĵo „ISR”, internacia socia revuo. Al ĝi kontribuis korespondantoj el multaj kontinentoj. Frontpaĝo el la jaro 1907 montras pulpon kun jena klarigo : „La patrujoj estas nur brakoj de pulpo - kapitalismo”. Svisa ruĝulo raportas : La 5-an de majo estis elektita urbestro de socialdemokrata partio - Ĉarpentistoj postulas novan kontrakton de iliaj mastroj kaj 9-horan labortagon - Spite la mastroj jam fanforonadas : ni neniel konsentos.

En la urbo Frauenfeld, kantono Turgovio, kristana sindikato faris petskribon al la direkcio de tiea ŝufabriko ke ĝi permesu al sia personaro festi la unuan de majo. Ĉion ĉi mi rakontas al vi, ĉar la temoj ankoraŭ aktualas.

Iu ruĝa E-isto atakis nacian socialistan komitaton, kiu nevolante uzi E-ton restus konsekvence naciistoj kaj do kontraŭ internacieco.

Ĉi tie necesas atentigi pri la eseo de F. Hernandez "La ideologia stumblo inter socialismo kaj lingvo internacia". Ĝi priskribas la ĝenerale negativan sintenon kontraŭ Esperanto de gravaj teoriuloj en la laborista movado.

La dua kunveno de ruĝuloj okazis dum la tria UK en Kembriĝo la 14-an de aŭgusto 1907 posttagmeze. Partoprenis E. Privat, estis sendita protestletero al socialistaj organizoj pro malakcepto de Esperanto. Debatis komunistoj, anarkiistoj, pri ĝenerala politika striko, kiel kontraŭstari la militarismon, pri la revolucio en Rusio.

La socialistan kongreson en la germana urbo Stuttgart partoprenis la gvidanto de la socialdemokrata partio k-do Bebel. Iu demandis lin : Se la franca registaro, senarmigite de nia propagando, petegus arbitracion, kaj se la germana ŝtato rifuzus tiun ĉi arbitron - kion vi farus ? K-do Bebel la babilemulo tute ne respondis...

Kiel atingi la LIBERON ? Se vi interŝanĝas mian kapon kaj mian lastan literon, tiam vi ekkonos la sole veran rimedon por min atingi : „RIBELO”.

Alia pensaro el tia tempo : Batalo kontraŭ alkoholismo, higieno, kleriĝo, kaj bonkvalitaj nutraĵoj, loĝo, korpa flego, seksaj rilatoj, klarigoj pri ekonomiaj temoj. Plibonigo de diversaj lertecoj helpas multe pli la proletaron ol revolucio, kiu verŝajne nur detruos multajn kulturojn, kaj ankaŭ ekonomiajn valorojn. Kaj kie sukcesis revolucio, estos poste la sama aŭ verŝajne multe pli malbona ol antaŭe, por kio historio havos multajn ekzemplojn.

Jen bela poemo por komprenigi la etoson antaŭmilitan :

VI KAJ NI

Vi havas kuglojn, karabenojn, vi havas skurĝojn kaj la ĉenon kaj citadelan fortan muron - kaj NI kulturon ;

Vi havas leĝojn militjuĝajn, sur bajonetoj sangon ruĝan el pendigiloj grandan turon - kaj NI kulturon ;

Vi havas korojn el fero, kaj liberecon sur - papero, vi havas forton, la armeon - kaj NI ideon.

Post la dua mondmilito skribas laborista Esperanto-gazeto : „Forigi unu fojon por ĉiam la ĉefan kaŭzon de la militoj - la barbaran restaĵon de la plej antikva anstataŭ la civilizita tempo - la regadon de unu gento super la aliaj gentoj.”

Maje 1945 jam reaperis la Esperanto-gazeto kiu proklamas : „konstruu la pacon en tutmonda demokratio”.

Publikiĝis poemo "La kanto de l' esper'” por la nove kreita hebrea ŝtato sur tero de Palestin'.

Socialisto komentis pri Roza Luksemburg : Ankaŭ ŝi ne estis senkulpa, ŝi instigis al perforta batalo laboristojn, ŝi vekis en siaj adeptoj la saman sangavidajn pasiojn, kiujn direktis tiuj barbaroj kontraŭ ŝi (Roza Luksemburg kaj Karl Liebknecht estis kruele murditaj de reakciuloj). Pri Usono opiniis Liebknecht : „Nenie mi trovis tiom da preĝejoj kaj nenie mi aŭdis prediki pri frateco. Sed montru al mi landon en kiu la homoj tiel staras kiel lupo unu kontraŭ la alia, kiel en Usono.”

En jaro 1937 aperis artikolo pri internaciaj brigadoj en Hispanio en nederlanda gazeto, „Laborista Esperantisto”. Ĉie minacas la nacisocialismo. Sole en Nederlando estis organizitaj 750 laboristoj.

En suda Italio eĉ okazis aparta evento de Olimpiaj Ludoj por laboristoj.

Pri la purigado de la komunista partio kaj la procesoj en Moskvo mi trovis nenian artikolon. 1921 fondiĝis SAT, la Sennacieca Asocio Tutmonda kun siaj propraj gazetaro kaj libroeldonado.

La SAT-membraro rapide kreskis kaj nombre eĉ superis la neŭtralan movadon. Pro la fondo de la unua en la mondo socialista ŝtato - Sovetunio - skismis la laborista Esperanto-movado : iuj estis kontraŭ Sovetunio kaj malplimulto pora.

De tiam ekzistas du gazetoj : eldonita de SAT „Sennaciulo” kaj de la komunistoj" IKEK" la organo „Internaciisto”.

Ambaŭ gazetoj ankoraŭ ekzistas.

Dieter ROOKE.

La Internacia Konsilantaro (IK) de la MSF - "Kiu organizas ĝin"

Monda Socia Forumo, sidejo San-Paŭlo — 2008-06-06T20:04:17Z

Kiu organizas ĝin

2002-06-22

IK - Eco, respondecoj, konsisto kaj funkciado

La unua kunveno de la Internacia Konsilantaro (IK) de la MSF okazis de la 9-a ĝis 11-a de junio 2001. Tiam estis diskutataj kaj aprobitaj jenaj punktoj pri la eco, respondecoj, konsisto kaj funkciado de la IK.

1. Eco

La starigo de la IK respondas al la koncepto de la MSF kiel permanenta, longdaŭra procezo, farita por estigi internacian movadon por kunigi alternativojn al la novliberala pensado favore al nova socia ordo, kiu favoras kontakton inter multaj kaj diversaj proponoj.

Interkonsente la IK estiĝos kiel konstanta grupo kiu donu kontinuecon al la MSF post 2002, solidigu la tutmondigon de la MSF. La Konsilantaro ludos gvidan rolon por difini gvidliniojn kaj la strategiajn direktojn de la MSF. Naciaj Organiz-Komitatoj servos kiel organizantoj kaj faciligantoj kune kun la IK.

La IK devas esti loko de ag-orientita malfermita dialogo kaj de interligiĝo kun aliaj sociaj movadoj kaj bataloj. Ĝi ne estos aŭtoritato en forto-strukturo, kaj ne havos meĥanismojn por decidi pri reprezentiĝoj nek por voĉdonado. Kvankam la IK devas havi ekvilibran konsiston koncerne regiona kaj sektora diverseco, ĝi ne estos burokrateca strukturo kun ia pretendo reprezenti la mondan civilan socion. La reprezenteco de la IK rezultiĝos el ĝia kapablo tutmondigi la MSF kaj doni al ĝi radikojn, organizitecon kaj daŭrecon.

1. Respondecoj

Kun sia ĉefa celo etendi kaj solidigi la MSF, la IK-anoj devas akcepti politikajn kaj operaciajn respondecojn kiel jenajn :

Formulado de MSF-strategioj ;

Flegado de aktivaj kontaktoj kun internaciaj movadoj, kampanjoj, iniciatoj, bataloj kaj aliaj eventoj ;

Zorgado pri tio ke la MSF fariĝu familiara ĉeesto en iliaj landoj kaj regionoj, instigado de larĝa partopreno kaj diskutado pri temoj kaj proponoj proponitaj de la MSF ;

Instigado kaj subtenado de MSF-renkontiĝoj, identigado de potencialaj ejoj kaj instigado al partopreno ;

Certigado de reciproka politika, tema kaj operacia agado inter la MSF-j ;

Instigado kaj subtenado de formiĝo de Komitatoj en iliaj landoj ;

Kune kun MSF-organizkomitatoj disponigado de strukturo por temoj, metodoj, formatoj, identigoj kaj invitoj al parolantoj kaj ekspoziciantoj ;

Kolektado de mono.

3. Konsisto

La IK konsistas el baza kerno kie regionaj malekvilibroj daŭre ekzistas (malmulta partopreno de Afriko, Azio kaj la araba mondo), kiel ankaŭ sektoraj (junuloj, nigruloj, interalie), kiuj estas eliminendaj. La Konsilantaro kredas ke alfronti tiujn malekvilibrojn kaj mankojn estas kompreninda kiel celo atingenda per konsultado, por kiu regionoj kaj grupoj bezonas tempon. La IK devas pritaksi proponojn enpreni novajn membrojn kiel rezulton de tiuj konsultadoj kaj sekve etendi taŭgajn invitojn. La IK devas klopodi por akiri monon, tiel ke retoj ne devas rezigni partoprenon pro manko de resursoj. Grupoj kaj organizaĵoj invititaj al la unua kunveno, sed kiuj ne povis veni, kompreneble konsideratos kiel IK-anoj.

La konsisto de la IK sekvos la jenajn kriteriojn :

Aliĝo al la Ĉarto de Principoj ;

Geografia kaj regiona ekvilibro celanta diversecon ;

Sektora partopreno : sindikatoj, sociaj movadoj, NRO-j kaj aliaj ;

Partopreno de kapoj de internaciaj kaj regionaj retoj ;

Zorgado pri daŭreco de la MSF kaj kun respondecoj pri la supre dirito.

Ne estas antaŭfiksita nombro da membroj.

Partoprenantoj inkludos reprezentantojn de internaciaj kaj regionaj entoj kaj organizaĵoj, kaj internaciajn retojn kaj kunordigantojn.

Ekzistos du manieroj partopreni en la IK, kun la rajto esti garantie aŭdata en ĉiu instanco :

a) Konstantaj membroj ;

b) Laŭokazaj gastoj kaj observantoj : Nemembroj kies partopreno estas konsiderata grava en donita momento en la internacia situacio aŭ rilate la organizacian evoluon de la MSF.

4. Funkciado

La IK estas konceptita kiel dinamika aranĝo kiu pritraktas sociajn iniciatojn. Kiel tia, ĉiu IK-ano kontribuos al la IK laŭ la aktivecoj de la membro kaj faru klarajn engaĝiĝojn koncerne la funkciado de la Konsilantaro. Laŭ tio, dum la kunveno estis proponite starigi laborgrupojn por kunordigi la agendojn de la membroj.

Monkolektado estas farendaj kiom eble plej baldaŭ. Starigi meĥanismojn por mobilizado kaj komunikado estas ankaŭ prema neceso kaj devas esti rapide realigata por ebligi kunordigadon inter membroj, kaj inter membroj kaj la organizkomitatoj de la MSF 2002.

Por certigi viglan funkciadon de la IK, la membroj nomumu reprezentanton kaj deputiton. Ĉiu membro havos seĝon en la IK-kunvenoj. La venonta IK-kunveno okazos en Dakaro, Senegalio, fine de oktobro 2001 (kie, interalie, la loko de la MSF 2003 estos decidita). Tuj poste la IK renkontiĝos ree en Portalegro, ĝuste antaŭ ol komenciĝos la MSF 2002.

La Brazila Organizkomitato

elangligita de Vilhelmo Lutermano, Monda Asembleo Socia (MAS)

MSF-Bulteno 2008-06-02

Monda Socia Forumo, sidejo San-Paŭlo — 2008-06-05T16:33:26Z

Bulteno de la Monda Socia Forumo

La 2-an de junio 2008

Enhavo

1. La diskutoj de la internacia konsilantaro kunveninta en Abuĝo centriĝis sur la strategioj de la MSF

2.Belemo 2009 – konsultado, datoj kaj seminario

3.Forumoj tra la mondo – la Eŭropa Socia Forumo

1. La diskutoj de la internacia konsilantaro kunveninta en Abuĝo centriĝis sur la strategioj de la MSF

La Internacia Konsilantaro de la Monda Socia Forumo kunvenis de la 1-a de marto ĝis la 3-a de aprilo en Abuĝo en Niĝerio. Delegitoj el 49 organizaĵoj partoprenis en la diskutoj, rondaj tabloj kaj laborgrupoj.

Tiu kunveno temis esence pri la strategioj por la Monda Socia Forumo. Pritaksante la procezon de la MSF post 8 jaroj da ekzistado, la partoprenantoj povis diskuti pri ĝiaj atingoj kaj malfacilaĵoj, pri la internacia kunteksto kaj la eblecoj kaj defioj de la estontaj MSF.

Antaŭ la kunveno, la komisiono Strategio ricevis pli ol 80 kontribuaĵojn de membroj de la IK (Internacia Konsilantaro) kaj de partoprenantoj en la MSF. La kontribuaĵoj evidentigis la mondan kuntekston, la situacion de la sociaj movadoj, la rolon de la MSF kaj samtempe faris proponojn por la estonteco.

Jena adreso donas la sintezon de la diskutoj kiuj okazis en Abuĝo : http://www.forumsocialmundial.org.b... [la fina „FR“ staras por la franca lingvo, por la aliaj ŝanĝu ĝin al la kodo de la koncerna lingvo]

La diskuto pri la strategioj ne estas konsiderata fermita dum la kunveno de la IK en Abuĝo. La komisiono Strategio daŭre akceptos kontribuaĵojn kaj klopodos por prezenti konkludan dokumenton post la venonta kunveno de la internacia konsilantaro, kiu okazos en Kopenhago, en Danlando.

La revenintaj informoj pri la Monda Agotago de januaro 2008 estis tre pozitivaj, ĝi estis por multaj homoj tute nova formo de partoprenigo de novaj movadoj, organizaĵoj kaj homoj tra la mondo. Dezirindus ripeti la Mondan Agotagon en tiuj jaroj en kiuj okazos nenia centra evento de la MSF. Ĉiukaze la venonta MSF en Belemo en 2009 devos esti akompanata de internaciaj iniciatoj fare de la partoprenontoj kiuj ne povos esti korpe cheestaj.

La procezo de ekspansio de la MSF evoluos al la landoj de Azio, Rusio kaj la arabaj landoj. Por helpi la ekspansian procezon, estas starigitaj tri novaj dissendolistoj en la retejo OpenFSM (nova ilo starigita por faciligi la komunikadon kaj doni videblecon al ĉiuj partoprenantoj en la MSF). Se via organizaĵo situas en unu el tiuj tri regionoj de monda ekspansio kaj se vi deziras kontribui, aliĝu al la jenaj dissendolistoj :

Landoj de Azio : http://openfsm.net/projects/wsfic-e...

Rusio : http://openfsm.net/projects/wsfic-e...

Arabaj landoj : http://openfsm.net/projects/wsfic-e...

Legu la kompletan protokolon de la kunveno de la internacia konsilantaro en Abuĝo ĉe : http://www.forumsocialmundial.org.b... [La fina nombro „3“ staras por la franca ; por la aliaj lingvoj elektu la respektivajn nombrojn.]

Belemo 2009 – konsultado, datoj kaj seminario

Dum la kunveno de la IK en Abuĝo, la organiza komitato de Belemo prezentis kaj diskutis sian unuan struktur-dokumenton, ankoraŭ en skiza stato, destinitan prepari la Mondan Socian Forumon 2009. Seminario pri la metodoj okazos en Belemo en julio por la „lastaj reguladoj“ antaŭ la MSF 2009.

La MSF 2009 de Belemo okazos de la 27-a de januaro ghis la 1-a de februaro. Por la agadoj kaj la partoprenantoj, la enskriboj devas komenci en augusto 2008.

La konsultado pri la celoj de la MSF 2009 estas nun en siaj lastaj tagoj. Vi povas ankoraŭ sendi viajn kontribuaĵojn ĝis la 6-a de junio pere de la retpagho www.fsm2009amazonia.org.br.

Forumoj tra la mondo – la Eŭropa Socia Forumo

La 5-a Eŭropa Socia Forumo okazos en Malmo en Svedio de la 17-a ĝis la 21-a de septembro. Por ĝia unua okazigo en Skandinavio oni atendas pli ol 20.000 partoprenontojn, el sociaj movadoj, sindikatoj, NRO-j kaj de la civila socio de tuta Eŭropo.

La ESF havos la ĉefan celon starigi aliancojn, mobilizi kaj starigi kunlaboradojn por lanĉi novajn iniciatojn, agojn kaj kampanjojn por alia Eŭropo ebla.

Por pli ampleksaj informoj pri la Eŭropa Socia Forumo, aliru la retejon www.esf2008.org

Oficejo de la Monda Socia Forumo (Brazilo)

Adreso : Rua General Jardim, 660, 7-a etaĝo, San-Paŭlo - SP- Brazilo, Poŝtkodo : 01223-010

Retejo : www.forumsocialmundial.org.br

MSF-Bulteno Traduko al la franca : Thomas Ruiz

Traduko el la franca al Esperanto : Vilhelmo Lutermano, Monda Asembleo Socia (MAS)